استاد حسن زنگنه سال 1328 در بوشهر متولد شد. پدر و مادرش ـ زندهیاد غلامحسین زنگنه و مرحومه بیبی ابراهیمی ـ هر دو اهل دشتی بودند. تحصیلات ابتدایی را از سال 1334 تا سال 1340 در دبستانهای باقری، فردوسی و مهران گذراند...
و سپس با تحصیل در دبیرستان سعادت، در سال 1346 مدرک دیپلم در رشتهی طبیعی را از این دبیرستان اخذ نمود. وی خدمت سربازی در سپاه دانش را با عنوان مترجم "یونسکو" در سال 1349 به پایان رساند و پس از آن با همین عنوان به فعالیت در شرکتها و مؤسسات خصوصی و دولتی پرداخت. ایشان تاکنون در کنگرهها و سمینارهای علمی و فرهنگی متعددی شرکت داشته و مقالاتی را ارائه نموده که مورد تأیید هیأت علمی قرار گرفته است که از آن جمله میتوان به کنگرههای هشتادمین سالگرد شهادت رئیسعلی دلواری در بوشهر، فارسشناسی در شیراز، بزرگداشت حاجسیدعبدالحسین لاری در لارستان و کنگرهی سیراف در بوشهر اشاره کرد.
استاد حسن زنگنه همکاری صمیمانهای با زندهیاد حجتالاسلام و المسلمین حاجآقا نبوی در راهاندازی مرکز ایرانشناسی (شعبه بوشهر) داشته و اسناد معتبری را به این مرکز اهدا نموده است.
آثار ترجمه شده:
1ـ هجوم انگلیس به جنوب ایران ـ نوشته: جی. بی. کلی. 2ـ لشکرکشی انگلیس به ایران ـ نوشته: گرنی داد. 3ـ میرمهنا و شهر دریاها ـ گردآوری و ترجمه. 4ـ دریای پارس و سواحل متصالح ـ نوشته: دونالد هاولی. 5ـ خلیج فارس از دوران باستان تا اواخر قرن 18 ـ نوشته: سیوری و جی. بی. کلی. 6ـ گزارش سرپرستی کاکس سرکنسول انگلستان در بوشهر ـ نوشته: پی.زد. کاکس. 7ـ خاطرات فردریک اوکانر ـ نوشته: فردریک اوکانر. 8ـ چالش برای قدرت و ثروت در جنوب ایران ـ نوشته: استفان رای. 9ـ حمله ناپلئون به مصر و رقابت فرانسه و انگلیس در ایران ـ نوشته: جی. بی. کلی. 10ـ جنوب ایران به روایت سفرنامهنویسان ـ گردآوری و ترجمه. 11ـ تجارت برده در دریای پارس توسط اعراب ـ نوشته: ام. ریکس. 12ـ خلیج فارس در آستانهی قرن 20 ـ نوشته: بریتون بوش. 13ـ مأموریت سرپرسی کاکس در ایران و خلیجفارس ـ نوشته: گریوز. 14ـ روابط ایران و انگلستان در خلال جنگ جهانی اول ـ نوشته: اولسون. 15ـ اسناد سازمان سیا درباره کودتای 28 مرداد و سرنگونی دکتر مصدق ـ همکاری با دکتر غلامرضا وطندوست با مقدمهی همایون کاتوزیان و محمد ترکمان. 16ـ نخستین فرستادگان پرتغال به دربار شاه اسماعیل ـ نوشته: بیشاب اسمیت. 17ـ جنگ انگلیس و ایران 57 ـ 1856 ـ گردآوری و ترجمه 18ـ نقش ارامنه در انقلاب مشروطیت. 19ـ ایران و خلیجفارس ـ نوشته: استاندیش. 20ـ ظهور و سقوط بوشهرـ نوشته: ویلم فلور. 21ـ روابط دولت و جامعه شهری در بوشهر و جزیره خارگ ـ نوشته: وانسه مارتین. 22ـ ایران در گذر زمان ـ نوشته: استاندیش. 23ـ دروازههای خزر ـ نوشته: استاندیش. 24ـ اوضاع و احوال سیاسی و اقتصادی بوشهر به روایت بالیوز. 25ـ برازجان بازارشهری در پسکرانه بوشهرـ نوشته: ویلم فلور.
دو داستان کوتاه با عناوین:
1ـ یک تکه نان ـ اثرِ دکتر برنارد. 2ـ گردنبند بدلی ـ اثرِ گی دوموپاسان
ترجمهی مقالات متعدد پیرامون مسائل سیاسی و تاریخ خلیجفارس، جنگ جهانی اول و انقلاب مشروطیت که در مطبوعات محلی و کشوری به چاپ رسیده است.
در دست چاپ: فرهنگ کوچک ضربالمثلهای انگلیسی ـ فارسی.
نصیر
این قصه که سر میدهی امروز مبارک یـاد خـوش دلـدار به هـر روز مبــارک
استاد حسن زنگنه را دیرزمانی است که میشناسم، شاید از زمانی که سه چهارسال بیشتر نداشت و هنوز به مدرسه نمیرفت و در آبادان با پدر بزرگوارش زندهیاد "غلامحسین زنگنه" و والدهی محترماش در خانهی بزرگی میزیستند که دو دایی من هم با خانوادههای خود در آن خانه زندگی میکردند و من که در آن زمان کلاس پنجم یا ششم ابتدایی بودم هر سال تابستان و تعطیلات مدرسه همراه با مادر و برادرم برای دیدن داییها به آبادان میرفتم، حسن را میدیدم. بعدها دیگر حسن را ندیدم. تازمانی که در دبیرستان سعادت در کلاس نهم، محصّلِ من بود و خود از آن سال خاطرات شنیدنی دارد. پس از آنکه پدر بزرگوارش در زمستان 1341 با عدهای از همراهانش طعمهی امواج دریا شد، سرپرستی خانواده به عهدهی حسن قرار گرفت در حالی که سیزده سال بیشتر نداشت. او با نبوغ ذاتی و عشق و علاقهای که به زندگی وخانوادهی بازمانده از پدر داشت همهی مشکلات و سختیهای زندگی را نادیده گرفت و به تدریج بر اثر تماس و رفت و آمد به کشتیها و شرکتهای خارجی زبان انگلیسی را فرا گرفت و پس از استخدام در چند شرکت خارجی، به استخدام نیروی دریایی درآمد و زبان انگلیسی او روز به روز، رو به پیشرفت و ترقی رفت. من خود در سالهای 51 و 52 که هنوز به تهران منتقل نشده بودم، نزد آقای "زنگنه" زبان انگلیسی میخواندم، دو روز در هفته بعد از ظهرها به خانهشان در محلهی صلحآباد میرفتم و مادر بزرگوارش به من محبت بسیار مینمود و آن زندهیاد حق بزرگی به گردن من دارد. پس از انتقالم به تهران تا امروز مراوده و دوستی ما قطع نشده است. شوق و ذوق کتابخوانیِ حسن، او را به گردآوری کتبِ بسیار و تشکیل کتابخانهای معتبر در منزل واداشت و جهت انجام مطالعات و تحقیقات و داشتن فرصت بیشتر از کار دولتی کناره گرفت. مدتی به کارِ تجارت روی آورد، سرانجام از تجارت هم دست کشید و به نوشتن پرداخت. اطلاعات قوی و مطالعات فراوان او در زمینهی خلیجفارس و بوشهرشناسی پشتوانهی محکمی برای او در جهت ترجمه است. جالب اینجاست که زنگنه آنچنان به زبان انگلیسی مسلط است که اصطلاحات روز را در زبان میداند، چنانکه بسیاری از انگلیسی زبانها نمیدانند.
استاد زنگنه در مدت کوتاهی، کتابهای بسیار ترجمه کرده است چنانکه از سال 1373 تاکنون بیش از بیست کتاب توسط او ترجمه و منتشر شده و چندین کتاب دیگر در دست ترجمه و انتشار دارد. بیشتر ترجمههای زنگنه، کتابهایی است که دربارهی خلیجفارس و حوزهی استان بوشهر و مناطق همجوار با خلیجفارس نوشته شدهاند. از کشورهای انگلستان، امریکا و هلند ... به سفارش وی کتابهای مربوط به جنوب به دستاش میرسد. حتی میدانم که هر سال چندین سفارش برای ترجمه دریافت میدارد. قابل توجه است ک نثرِ زنگنه روان و زیبا است و چون علاوه بر زبان انگلیسی به زبان فارسی و آیین نگارش هم تسلط دارد و علاوه بر همهی اینها اطلاعات فراوانی که از منطقه و چم و خم اصطلاحات و واژههای بوشهری دارد، او را در کار ترجمه موفقتر ساخته است. در اینجا با ذکر اسامی تعدادی از کتابهای ترجمهشده توسط آقای زنگنه پیشنهادی دارم که در پایان بدان اشاره خواهم کرد.
اینها فقط قسمتی از کتابهای ترجمهشده توسط آقای زنگنه است و بسیاری از کتابهای وی در این فهرست نیامده است. پیشنهاد میکنم چنانچه دو واحد درس "خلیجفارسشناسی" در دانشگاههای بوشهر به ویژه در دانشگاه خلیجفارس دایر شود از کتابهای آقای زنگنه به عنوان کتاب درسی استفاده شود، مخصوصاً کتاب «خلیجفارس از دوران باستان تا اواخر قرن هیجدهم میلادی» تألیف «راجرز.م.سیوری» و کتاب «چالش برای قدرت و ثروت در جنوب ایران» تألیف «گرمون استفان رای» که هر دو در مورد خلیجفارس و بوشهر میباشند، جهت تدریس توصیه مینمایم. آموزش و پرورش هم میتواند این کتابها را برای مکمل درسی به دانشآموزان ارائه دهد.
زنگنه، گنجینهی فرهنگ عامه - محسن شریفیان
زنگنه، گنجینهی فرهنگ عامه
محسن شریفیان
استاد "حسن زنگنه" یکی از برجستهترین مترجمین کشور در حوزهی خلیجفارسشناسی محسوب میشود. تلاش مستمر و بیشائبهی زنگنه در ترجمهی آثار منتشر شده پیرامون بوشهر، از این استاد فرهیخته چهرهی ارزشمند و ماندگاری را در اذهان جامعه، ترسیم کرده است.
استاد زنگنه در پی سالها تلاش و ممارست، اکنون یکی از مبرزترین و شاخصترین مترجمان ایران به شمار میرود، اما به نظر من حسن زنگنه جدا از مترجم بودنش، راویِ بزرگِ فرهنگِ عامهی بوشهر است. نکتهای مهم که در سایهی ترجمههای استاد زنگنه کمتر به آن پرداخته شده و خود نیز کمتر نمایاناش ساخته است، نگاه ژرف ایشان در حوزهی "واژهشناسی بومی"، تشریح مثلها و متلهای بوشهری و در نهایت تحلیلهای او دربارهی دانش عامیانه و آداب و رسوم سنتی بوشهر است که او را به یک "فولکلوریست" مبرز مبدل نموده است.
استاد حسن زنگنه حافظهی قابل تحسینی دارد و در مباحث فولکلور ازمناعت طبع خاص خود برخوردار است. استاد زنگنه در حاشیه دادن به موضوعات مورد علاقهاش از قدرت تخیل بالایی برخوردار است و در امر داستانسرایی نیز بسیار ماهر است.
یکی از دغدغههای من نسبت به استاد زنگنه، انتشار آثار ایشان در حوزهی بوشهرشناسی است که خوشبختانه بعضی از آنها را نیز مکتوب کرده است. اطلاعاتی گرانبها که برخاسته از عشق و علاقهی او به این دیار است.
استاد حسن زنگنه برای من بسیار ارزشمند است و به همین دلیل اولین روز آشنایی با او را در روزشمار خاطراتم ثبت نمودم (6/7/1373) در این روز با حسن زنگنه اولین گفتوگوی رسمی خودم را انجام دادم. از او پرسیدم: نظرتان در مورد مراسم سنج و دمام چیست؟
گفت: « مراسم دمام از قلندرخانه شروع میشود و تا زمانی که دمامها را در گُدام نگذاشتهاند، تمام نمیشود. به نظر من محل برگزاری مراسم و کوچههایی که دسته از آن عبور میکند هم جزء مراسم است، تصور کن اگر کوچهی "دمامی" عوض شود، چه حسّی به افرادی مثل من دست میدهد، دیوار به دیوار این کوچهها خاطره است، خاطرهی اجرای آیینی که با آن بزرگ شدهایم.»
این گفتوگو هنوز هم ادامه دارد. بیشتر اوقاتِ خود را با زنگنه سپری کردم و کماکان هم همین است. او حقِ بزرگی بر گردن من دارد. جدا از اینکه همواره از ترجمههایشان در نوشتههای خود استفاده نمودهام، نقش ایشان در آثار مکتوبِ نگارنده فوقالعاده است. کمتر مطلبی را بدون نظر ایشان چاپ کردهام و خوشحالم که مرا به شاگردی قبول کرده است.
استاد زنگنه صاف و بیآلایش است، اهل تیپسازی نیست، بیش از اینکه در محافل روشنفکری جامعه باشد در بین مطلعین محلی و همولایتیهایش است. حسن زنگنه، شیفتهی بوشهر است و با خاطرات کودکیاش عجین. با شور و شوق وصفناپذیری از خاطرات خوب و بدش تعریف میکند، (اهل سانسور هم نیست، همه را میگوید) مرتب با او به پیادهروی میرفتیم و گوشه به گوشهی شهر را از منظر کودکیاش برای من تشریح میکرد. هم صحبتی با او برای من بسیار لذتبخش است.
زنگنه را باید از زوایای مختلف بررسی نمود و به نظر من اینگونه است که میتوان یک شخصیتی را بزرگ نامید. من فکر میکنم که صرف مترجم بودن ایشان موجب شکلگیری این شخصیت فرهنگی ارزشمند نشده است. قدرش را بدانیم.
استاد زنگنه و رنسانس ترجمه در مسائل خلیجفارس شناسی - سیدقاسم یاحسینی
زنگنه و رنسانس ترجمه در مسائل خلیجفارس شناسی
سیدقاسم یاحسینی
استاد ارجمند "حسن زنگنه" از جملهی آن انسانهای خودساختهای است که در اوضاع بسیار بدِ اجتماعی و با وجود فقر اقتصادی و فرهنگی حاکم بر محیطشان، با همتی والا و بلند و پشتکاری حیرتانگیز و مثالزدنی خود را به قله میرسانند و در جایگاهی قرار میگیرند باورنکردنی و حسرتانگیز.
استاد "زنگنه" نه دانشگاه رفته، نه استاد دیده و نه اساساً زندگی سخت دوران کودکی، نوجوانی و جوانیاش به او مجال و مهلت داد تا مثلاً به خارج از کشور برود و در دانشگاههایی چون آکسفورد یا کمبریج درس بخواند. با این وجود، او امروزه یکی از بزرگترین مترجمان متون تاریخی ایران و شاید بتوان گفت برجستهترین مترجم ایرانی در حوزهی مسائل خلیجفارس و بوشهرشناسی است. انسانیست بسیار پرکار و در عین حال بیادعا و صمیمی که بیوقفه و مستمر کار میکند. در پرکاری او همین بس که در طول ده ـ دوازده سال اخیر، حدود سی کتاب از انگلیسی به فارسی ترجمه کرده که حدود بیست عنوان آن منتشر شده و مابقی هم باید منتشر شود. این در حالیاست که هیچ مرکز دولتی یا نهاد رسمی نیز کمترین حمایت مالی و مادی از او نمیکند.
استاد "زنگنه" عاشق بوشهر و خلیجفارس است. اگر پای محفل خوش و باصفای او بنشینی ساعتها حرف دربارهی همه چیزِ خلیجفارس دارد. او به عشق بوشهر و خلیجفارس زندگی میکند و مایهی افتخار ما بوشهریها است. به عنوان کسی که سالهاست با کتاب سرو کار دارد، ادعا میکنم که هیچ مترجمی را در ایران سراغ ندارم که مثل زنگنه روی یک موضوع خاص و اختصاصی متمرکز شود. معمولاً مترجمان ایرانی، تفننی کار و ترجمه میکنند. وقتی کارنامهی آنان را ورق میزنی، میبینی فرصاً هم رمان ترجمه کرده، هم تاریخ، هم فلسفه و هم موضوعات دیگر.
محمد قاضی، نجف دریابندری، عبدالحسین شریفیان، خشایار دیهمی، عزتا... فولادوند و ... از این جمله مترجمان بزرگ ایران هستند که در زمینههای مختلف ترجمه کردهاند، اما خصلت منحصر به فردِ "حسن زنگنه" این است که از اولین کتابی که در سال 1373 ترجمه کرده تا امروز، فقط دربارهی خلیجفارس بوده و میباشد. کتابهایی که هر کدام برای اهل پژوهش منبع و مأخذ هستند. او با ترجمهی این کتابها "رنسانسی" در مطالعات خلیجفارس و حوزهی بوشهرشناسی به وجود آورده است. اکنون حسن زنگنه به مرتبهای از اعتبار علمی و ترجمهای رسیده که محققان غربی حتی قبل از انتشار کتابشان با «آقا حسن» تماس میگیرند و خواهان ترجمه کتابشان توسط ایشان به فارسی میشوند. به عنوان نمونه دکتر "ویلم فلور" ایرانشناس برجستهی هلندی مقیم امریکا، در سفری که برای حضور در کنگرهی بینالمللی سیراف به بوشهر داشت از آقای زنگنه قول گرفت تا مترجم کتاب در دست انتشارش با عنوان «خلیج فارس در عصر صفوی» باشد. "فلور" این روزها مشغول تألیف کتابی جامع و کامل دربارهی تاریخ روابط ایران و هلند میباشد و هر فصل را که تمام میکند، بلافاصله آن را برای «آقا حسن» ایمیل میکند!
نمونهی دیگر خانم پروفسور "وانسه مارتین" استاد برجستهی تاریخ ایران در دانشگاه آکسفورد است که فصولی از کتابش را قبل از چاپ برای زنگنه ارسال کرد تا وی به فارسی ترجمه کند. پروفسور مارتین در کتابی که دربارهی تاریخ قاجار نوشته و در سال 2005 منتشر کرده، از حسن زنگنه تشکر کرده است. ایشان همچنین نسخهای از کتاباش را برای دکتر زنگنه فرستاده تا به فارسی ترجمه شود.
درحال حاضر به اعتراف مترجمان و محققان بزرگ، دکتر "حسن زنگنه" بزرگترین مترجم ایران در حوزهی مسائل خلیجفارس به شمار میرود. ترجمههای او بسان کاغذ زر، میان دانشجویان، استادان و محققان خریدار دارد و کمتر دانشگاهی در ایران وجود دارد که کتابخانهاش فاقد ترجمههای زنگنه باشد.
رنسانسی که دکتر زنگنه در زمینهی ترجمهی مطالعاتِ بوشهرشناسی ایجاد کرده، حقیقتاً شگفتانگیز است. شک ندارم اگر مراکز دولتی از کارهای او حمایت میکردند، شمار ترجمههای او دو برابر بود اما افسوس که ...
در یک کلام استاد "حسن زنگنه" افتخار فرهنگ و تاریخ بوشهر است. مگر ما مثل وی چند نفر داریم؟ مردی فرهیخته، باسواد، مسلط بر فرهنگ بومی منطقه و دلسوز مردم و عاشق میهنش. درود بر او که یکتنه کار یک مؤسسه را انجام داده و اثار گرانسنگی از انگلیسی به فارسی ترجمه کرده است. هجوم انگلیس به جنوب ایران 1373 لشکرکشی انگلیس به ایران 1373 خاطرات فردریک اوکانر 1376 خلیجفارس از دوران باستان تا اواخر قرن هیجدهم میلادی 1377 دریای پارس و سرزمینهای متصالح 1377 میرمهنا و شهر دریاها 1377 گزارش سالانه سرپرسی کاکس 1377 چالش برای قدرت و ثروت در جنوب ایران 1378 جنوب ایران به روایت سفرنامه نویسان 1380 خلیجفارس در آستانهی قرن بیستم 1380 مأموریت سرپرسی کاکس در خلیجفارس 1380 اعراب و تجارت برده در دریای پارس 1380 نخستین فرستادگان پرتغال به دربار شاه اسماعیل 1381
استاد حسن زنگنه کیست؟
ترجمهی متن ارسالی دکتر ویلم فلور ـ ایرانشناس برجستهی هلندی
ترجمه از: محبوبه بحرینی
خواننده عزیز، اجازه دهید استاد حسن زنگنه ـ که احتمالاً شما او را کاملاً نمیشناسید ـ به شما معرفی کنم، شاید احتمالاً شما راجع به او اصلاً چیزی نمیدانید. شاید بپرسید چرا باید به او علاقهمند شد؟ اینجانب در نظر دارم در چند سطری که مدیرمسؤول هفتهنامه نصیر در اختیارم گذاشته عدم اطلاع شما در مورد استاد حسن زنگنه را به صورت علاقهای پرجنبوجوش نسبت به ایشان و آثارشان درآورم. استاد حسن زنگنه نه فقط یک فرد، یک پدر، یک پدر بزرگ، یک ایرانی، یک بوشهری، یک کارمند و ... است. بلکه او یک مترجم است، اما نه فقط مترجمی ساده بلکه مترجمی است که به انگلیسی او را word smith ـ متخصص کاربرد واژهها ـ مینامند، یعنی کسیکه نه فقط واژهها را ترجمه میکند بلکه او کسی است که به واژهها معنی، مفهوم و جان میبخشد. چرا این کار هنرمندانه برای شما اهمیت دارد؟ برای تبیین این موضوع، نخست باید توضیح دهم که چرا او برای من اهمیت دارد. قطعنظر از هر چیز دیگری (برای مثال، من هم مانند حسن زنگنه پدر و پدربزرگ هستم)، من فردی هلندیام که به تاریخ ایران عموماً و به تاریخ خلیج همیشه فارس خصوصاً از ته دل علاقهمند هستم. این شور و اشتیاق موجب گردیده تا کتب و مقالات زیادی راجع به تاریخ ایران به رشتهی تحریر درآورم. اکثر این تألیفات به زبان انگلیسی است و متأسفانه برای اکثریت ایرانیها که به زبان انگلیسی ناآشنایند قابل استفاده نمیباشد. بنابراین برای مورخی مانندمن که آثارم به زبان بیگانه است، برخورداری از فردی مانند حسن زنگنه که این آثار را ترجمه و در اختیار عموم قرار میدهد بسیار حائزاهمیت است. درست 6 سال پیش بود که با حسن زنگنه در بوشهر آشنا شدم و زمانیکه اوپیشنهاد نمود تا تمامی آثارم راجع به خلیجفارس را به فارسی ترجمه کند بسیار مسرور و مشعوف گردیدم. من به دلائل زیادی از این پیشنهاد خوشحال شدم زیرا یکنفر مترجم برای مورخی مانند من درست مانند یکنفر ناشر است. مؤلف بدون ناشر ـ که کتابها و مقالههای او را به چاپ میرساند ـ مورخی است که فاقد خواننده است. اگر آثار مؤلف به چاپ نرسد کمتر کسی خواهد توانست این آثار را بخواند.
همینطور مؤلفی مانند من ـ که کتب و مقالاتم راجع به ایران و خلیجفارس به زبان خارجی است ـ اگرآثارش ترجمه نشود فارسی زبانان نمیتوانند از آن استفاده کنند. با این وجود، تنها ترجمهی این آثار هم کافی نیست، زیرا کسی که فقط مطلبی را ترجمه میکند نمیتواند مترجمی قابل باشد. مترجم قابل و ورزیده کسی است که ضمن تسلط به زبانهای مبدأ و مقصد به موضوع هم باید احاطه و علاقه داشته باشد که در این مورد حسن زنگنه کسی است که به موضوعهایی که ترجمه میکند علاقه و احاطه دارد. او بیتردید به تاریخ ایران علاقهمند است، اما علاقهاش به تاریخ خلیجفارس، آتشین، پرشور و پرحرارت است. به همین دلیل او مشتاقانه در جستجوی کتب و مقالاتی است که راجع به بوشهر و خلیجفارس به انگلیسی نوشته شده است و از ترجمههای او میتوان دریافت که او صمیمانه و از ته دل به این آثار علاقه دارد که این موضوع در عرصهی ترجمه بسیار بااهمیت است.*
مترجم خوب و شایسته کسی نیست که فقط به اصل وفادار باشد بلکه کسی است که کتب و مقالات را ضمن امانتداری به طرزی شیوا و دلنشین و رعایت سبک و سیاق نویسنده ترجمه میکند، زیرا یک کتاب نه فقط حاوی واژهها است بلکه کتابها پیامهایی دارند و این پیامها هستند که بسیار حائزاهمیت میباشند. مترجمان واسطههایی هستند که ما انسانها از طریق آنها با یکدیگر ارتباط برقرار میکنیم. مترجم خوب نه تنها کتاب را برای خواننده به گونهای قابل فهم ترجمه میکند بلکه خواننده را به مؤلف علاقهمند میسازد و این هنری است که حسن زنگنه به خوبی از عهدهی آن برمیآید. او نه تنها مترجمی جملهساز است بلکه هنرمندی است که خردمندانه آثار را ترجمه میکند و خواننده را جذب و به خود میکشاند.
این را هم اضافه کنم که اگر من در آثار خود جملهای گنگ و نامفهوم بنویسم، او این جمله را به حدس و گمان ترجمه نمیکند بلکه از طریق e-mail با من تماس میگیرد و منظور و مقصودم را جویا میشود و از این بابت به کارش اهمیت میدهد و میکوشد آثار را دقیق ترجمه کند. به همین دلیل است که برای من موجب خرسندیست که هفتهنامه "نصیر" دست به این اقدام پسندیده زده و اکنون بسیار خوشحالم که همصدا با دوستان و همکاران خوبم از حسن زنگنه تجلیل و تمجید میکنم. او نه تنها مترجم بلکه یکنفر پیامآور فرهنگی است. او با ترجمهی این آثار توانسته است به طرزی شیوا و گیرا تاریخ بوشهر و خلیجفارس را به زبان فارسی ترجمه و در اختیار خوانندگان قرار دهد، بنابراین اینجانب از ایشان بسیار سپاسگزارم. اکنون شما مطلع شدید که استاد حسن زنگنه کیست و نمیتوانید بگویید که با او و آثارش آشنا نیستید و من به شما توصیه میکنم که آثار او را مطالعه کنید و از آن لذت ببرید واز اینکه او توانسته است این آثار ارزشمند را در اختیار شما قرار دهد سپاسگزاری کنید. بیهیچ تردید شما خوانندگان عزیز به آثار او دسترسی دارید و با سربلندی به دوستان خود میگویید که با حسن زنگنه آشنا هستید.
استاد زنگنه مدتی می باشد که در بستر بیماری هستند و از شما کاربران و هم استانی های عزیز می خواهیم برای سلامتی این دکتر بزرگوار دعا کنید.
تنش سالم و روزگار به کامش باد.
نویسنده و تنظیم کننده : سعید ابراهیمی
و سپس با تحصیل در دبیرستان سعادت، در سال 1346 مدرک دیپلم در رشتهی طبیعی را از این دبیرستان اخذ نمود. وی خدمت سربازی در سپاه دانش را با عنوان مترجم "یونسکو" در سال 1349 به پایان رساند و پس از آن با همین عنوان به فعالیت در شرکتها و مؤسسات خصوصی و دولتی پرداخت. ایشان تاکنون در کنگرهها و سمینارهای علمی و فرهنگی متعددی شرکت داشته و مقالاتی را ارائه نموده که مورد تأیید هیأت علمی قرار گرفته است که از آن جمله میتوان به کنگرههای هشتادمین سالگرد شهادت رئیسعلی دلواری در بوشهر، فارسشناسی در شیراز، بزرگداشت حاجسیدعبدالحسین لاری در لارستان و کنگرهی سیراف در بوشهر اشاره کرد.
استاد حسن زنگنه همکاری صمیمانهای با زندهیاد حجتالاسلام و المسلمین حاجآقا نبوی در راهاندازی مرکز ایرانشناسی (شعبه بوشهر) داشته و اسناد معتبری را به این مرکز اهدا نموده است.
آثار ترجمه شده:
1ـ هجوم انگلیس به جنوب ایران ـ نوشته: جی. بی. کلی. 2ـ لشکرکشی انگلیس به ایران ـ نوشته: گرنی داد. 3ـ میرمهنا و شهر دریاها ـ گردآوری و ترجمه. 4ـ دریای پارس و سواحل متصالح ـ نوشته: دونالد هاولی. 5ـ خلیج فارس از دوران باستان تا اواخر قرن 18 ـ نوشته: سیوری و جی. بی. کلی. 6ـ گزارش سرپرستی کاکس سرکنسول انگلستان در بوشهر ـ نوشته: پی.زد. کاکس. 7ـ خاطرات فردریک اوکانر ـ نوشته: فردریک اوکانر. 8ـ چالش برای قدرت و ثروت در جنوب ایران ـ نوشته: استفان رای. 9ـ حمله ناپلئون به مصر و رقابت فرانسه و انگلیس در ایران ـ نوشته: جی. بی. کلی. 10ـ جنوب ایران به روایت سفرنامهنویسان ـ گردآوری و ترجمه. 11ـ تجارت برده در دریای پارس توسط اعراب ـ نوشته: ام. ریکس. 12ـ خلیج فارس در آستانهی قرن 20 ـ نوشته: بریتون بوش. 13ـ مأموریت سرپرسی کاکس در ایران و خلیجفارس ـ نوشته: گریوز. 14ـ روابط ایران و انگلستان در خلال جنگ جهانی اول ـ نوشته: اولسون. 15ـ اسناد سازمان سیا درباره کودتای 28 مرداد و سرنگونی دکتر مصدق ـ همکاری با دکتر غلامرضا وطندوست با مقدمهی همایون کاتوزیان و محمد ترکمان. 16ـ نخستین فرستادگان پرتغال به دربار شاه اسماعیل ـ نوشته: بیشاب اسمیت. 17ـ جنگ انگلیس و ایران 57 ـ 1856 ـ گردآوری و ترجمه 18ـ نقش ارامنه در انقلاب مشروطیت. 19ـ ایران و خلیجفارس ـ نوشته: استاندیش. 20ـ ظهور و سقوط بوشهرـ نوشته: ویلم فلور. 21ـ روابط دولت و جامعه شهری در بوشهر و جزیره خارگ ـ نوشته: وانسه مارتین. 22ـ ایران در گذر زمان ـ نوشته: استاندیش. 23ـ دروازههای خزر ـ نوشته: استاندیش. 24ـ اوضاع و احوال سیاسی و اقتصادی بوشهر به روایت بالیوز. 25ـ برازجان بازارشهری در پسکرانه بوشهرـ نوشته: ویلم فلور.
دو داستان کوتاه با عناوین:
1ـ یک تکه نان ـ اثرِ دکتر برنارد. 2ـ گردنبند بدلی ـ اثرِ گی دوموپاسان
ترجمهی مقالات متعدد پیرامون مسائل سیاسی و تاریخ خلیجفارس، جنگ جهانی اول و انقلاب مشروطیت که در مطبوعات محلی و کشوری به چاپ رسیده است.
در دست چاپ: فرهنگ کوچک ضربالمثلهای انگلیسی ـ فارسی.
نصیر
این قصه که سر میدهی امروز مبارک یـاد خـوش دلـدار به هـر روز مبــارک
استاد حسن زنگنه را دیرزمانی است که میشناسم، شاید از زمانی که سه چهارسال بیشتر نداشت و هنوز به مدرسه نمیرفت و در آبادان با پدر بزرگوارش زندهیاد "غلامحسین زنگنه" و والدهی محترماش در خانهی بزرگی میزیستند که دو دایی من هم با خانوادههای خود در آن خانه زندگی میکردند و من که در آن زمان کلاس پنجم یا ششم ابتدایی بودم هر سال تابستان و تعطیلات مدرسه همراه با مادر و برادرم برای دیدن داییها به آبادان میرفتم، حسن را میدیدم. بعدها دیگر حسن را ندیدم. تازمانی که در دبیرستان سعادت در کلاس نهم، محصّلِ من بود و خود از آن سال خاطرات شنیدنی دارد. پس از آنکه پدر بزرگوارش در زمستان 1341 با عدهای از همراهانش طعمهی امواج دریا شد، سرپرستی خانواده به عهدهی حسن قرار گرفت در حالی که سیزده سال بیشتر نداشت. او با نبوغ ذاتی و عشق و علاقهای که به زندگی وخانوادهی بازمانده از پدر داشت همهی مشکلات و سختیهای زندگی را نادیده گرفت و به تدریج بر اثر تماس و رفت و آمد به کشتیها و شرکتهای خارجی زبان انگلیسی را فرا گرفت و پس از استخدام در چند شرکت خارجی، به استخدام نیروی دریایی درآمد و زبان انگلیسی او روز به روز، رو به پیشرفت و ترقی رفت. من خود در سالهای 51 و 52 که هنوز به تهران منتقل نشده بودم، نزد آقای "زنگنه" زبان انگلیسی میخواندم، دو روز در هفته بعد از ظهرها به خانهشان در محلهی صلحآباد میرفتم و مادر بزرگوارش به من محبت بسیار مینمود و آن زندهیاد حق بزرگی به گردن من دارد. پس از انتقالم به تهران تا امروز مراوده و دوستی ما قطع نشده است. شوق و ذوق کتابخوانیِ حسن، او را به گردآوری کتبِ بسیار و تشکیل کتابخانهای معتبر در منزل واداشت و جهت انجام مطالعات و تحقیقات و داشتن فرصت بیشتر از کار دولتی کناره گرفت. مدتی به کارِ تجارت روی آورد، سرانجام از تجارت هم دست کشید و به نوشتن پرداخت. اطلاعات قوی و مطالعات فراوان او در زمینهی خلیجفارس و بوشهرشناسی پشتوانهی محکمی برای او در جهت ترجمه است. جالب اینجاست که زنگنه آنچنان به زبان انگلیسی مسلط است که اصطلاحات روز را در زبان میداند، چنانکه بسیاری از انگلیسی زبانها نمیدانند.
استاد زنگنه در مدت کوتاهی، کتابهای بسیار ترجمه کرده است چنانکه از سال 1373 تاکنون بیش از بیست کتاب توسط او ترجمه و منتشر شده و چندین کتاب دیگر در دست ترجمه و انتشار دارد. بیشتر ترجمههای زنگنه، کتابهایی است که دربارهی خلیجفارس و حوزهی استان بوشهر و مناطق همجوار با خلیجفارس نوشته شدهاند. از کشورهای انگلستان، امریکا و هلند ... به سفارش وی کتابهای مربوط به جنوب به دستاش میرسد. حتی میدانم که هر سال چندین سفارش برای ترجمه دریافت میدارد. قابل توجه است ک نثرِ زنگنه روان و زیبا است و چون علاوه بر زبان انگلیسی به زبان فارسی و آیین نگارش هم تسلط دارد و علاوه بر همهی اینها اطلاعات فراوانی که از منطقه و چم و خم اصطلاحات و واژههای بوشهری دارد، او را در کار ترجمه موفقتر ساخته است. در اینجا با ذکر اسامی تعدادی از کتابهای ترجمهشده توسط آقای زنگنه پیشنهادی دارم که در پایان بدان اشاره خواهم کرد.
اینها فقط قسمتی از کتابهای ترجمهشده توسط آقای زنگنه است و بسیاری از کتابهای وی در این فهرست نیامده است. پیشنهاد میکنم چنانچه دو واحد درس "خلیجفارسشناسی" در دانشگاههای بوشهر به ویژه در دانشگاه خلیجفارس دایر شود از کتابهای آقای زنگنه به عنوان کتاب درسی استفاده شود، مخصوصاً کتاب «خلیجفارس از دوران باستان تا اواخر قرن هیجدهم میلادی» تألیف «راجرز.م.سیوری» و کتاب «چالش برای قدرت و ثروت در جنوب ایران» تألیف «گرمون استفان رای» که هر دو در مورد خلیجفارس و بوشهر میباشند، جهت تدریس توصیه مینمایم. آموزش و پرورش هم میتواند این کتابها را برای مکمل درسی به دانشآموزان ارائه دهد.
زنگنه، گنجینهی فرهنگ عامه - محسن شریفیان
زنگنه، گنجینهی فرهنگ عامه
محسن شریفیان
استاد "حسن زنگنه" یکی از برجستهترین مترجمین کشور در حوزهی خلیجفارسشناسی محسوب میشود. تلاش مستمر و بیشائبهی زنگنه در ترجمهی آثار منتشر شده پیرامون بوشهر، از این استاد فرهیخته چهرهی ارزشمند و ماندگاری را در اذهان جامعه، ترسیم کرده است.
استاد زنگنه در پی سالها تلاش و ممارست، اکنون یکی از مبرزترین و شاخصترین مترجمان ایران به شمار میرود، اما به نظر من حسن زنگنه جدا از مترجم بودنش، راویِ بزرگِ فرهنگِ عامهی بوشهر است. نکتهای مهم که در سایهی ترجمههای استاد زنگنه کمتر به آن پرداخته شده و خود نیز کمتر نمایاناش ساخته است، نگاه ژرف ایشان در حوزهی "واژهشناسی بومی"، تشریح مثلها و متلهای بوشهری و در نهایت تحلیلهای او دربارهی دانش عامیانه و آداب و رسوم سنتی بوشهر است که او را به یک "فولکلوریست" مبرز مبدل نموده است.
استاد حسن زنگنه حافظهی قابل تحسینی دارد و در مباحث فولکلور ازمناعت طبع خاص خود برخوردار است. استاد زنگنه در حاشیه دادن به موضوعات مورد علاقهاش از قدرت تخیل بالایی برخوردار است و در امر داستانسرایی نیز بسیار ماهر است.
یکی از دغدغههای من نسبت به استاد زنگنه، انتشار آثار ایشان در حوزهی بوشهرشناسی است که خوشبختانه بعضی از آنها را نیز مکتوب کرده است. اطلاعاتی گرانبها که برخاسته از عشق و علاقهی او به این دیار است.
استاد حسن زنگنه برای من بسیار ارزشمند است و به همین دلیل اولین روز آشنایی با او را در روزشمار خاطراتم ثبت نمودم (6/7/1373) در این روز با حسن زنگنه اولین گفتوگوی رسمی خودم را انجام دادم. از او پرسیدم: نظرتان در مورد مراسم سنج و دمام چیست؟
گفت: « مراسم دمام از قلندرخانه شروع میشود و تا زمانی که دمامها را در گُدام نگذاشتهاند، تمام نمیشود. به نظر من محل برگزاری مراسم و کوچههایی که دسته از آن عبور میکند هم جزء مراسم است، تصور کن اگر کوچهی "دمامی" عوض شود، چه حسّی به افرادی مثل من دست میدهد، دیوار به دیوار این کوچهها خاطره است، خاطرهی اجرای آیینی که با آن بزرگ شدهایم.»
این گفتوگو هنوز هم ادامه دارد. بیشتر اوقاتِ خود را با زنگنه سپری کردم و کماکان هم همین است. او حقِ بزرگی بر گردن من دارد. جدا از اینکه همواره از ترجمههایشان در نوشتههای خود استفاده نمودهام، نقش ایشان در آثار مکتوبِ نگارنده فوقالعاده است. کمتر مطلبی را بدون نظر ایشان چاپ کردهام و خوشحالم که مرا به شاگردی قبول کرده است.
استاد زنگنه صاف و بیآلایش است، اهل تیپسازی نیست، بیش از اینکه در محافل روشنفکری جامعه باشد در بین مطلعین محلی و همولایتیهایش است. حسن زنگنه، شیفتهی بوشهر است و با خاطرات کودکیاش عجین. با شور و شوق وصفناپذیری از خاطرات خوب و بدش تعریف میکند، (اهل سانسور هم نیست، همه را میگوید) مرتب با او به پیادهروی میرفتیم و گوشه به گوشهی شهر را از منظر کودکیاش برای من تشریح میکرد. هم صحبتی با او برای من بسیار لذتبخش است.
زنگنه را باید از زوایای مختلف بررسی نمود و به نظر من اینگونه است که میتوان یک شخصیتی را بزرگ نامید. من فکر میکنم که صرف مترجم بودن ایشان موجب شکلگیری این شخصیت فرهنگی ارزشمند نشده است. قدرش را بدانیم.
استاد زنگنه و رنسانس ترجمه در مسائل خلیجفارس شناسی - سیدقاسم یاحسینی
زنگنه و رنسانس ترجمه در مسائل خلیجفارس شناسی
سیدقاسم یاحسینی
استاد ارجمند "حسن زنگنه" از جملهی آن انسانهای خودساختهای است که در اوضاع بسیار بدِ اجتماعی و با وجود فقر اقتصادی و فرهنگی حاکم بر محیطشان، با همتی والا و بلند و پشتکاری حیرتانگیز و مثالزدنی خود را به قله میرسانند و در جایگاهی قرار میگیرند باورنکردنی و حسرتانگیز.
استاد "زنگنه" نه دانشگاه رفته، نه استاد دیده و نه اساساً زندگی سخت دوران کودکی، نوجوانی و جوانیاش به او مجال و مهلت داد تا مثلاً به خارج از کشور برود و در دانشگاههایی چون آکسفورد یا کمبریج درس بخواند. با این وجود، او امروزه یکی از بزرگترین مترجمان متون تاریخی ایران و شاید بتوان گفت برجستهترین مترجم ایرانی در حوزهی مسائل خلیجفارس و بوشهرشناسی است. انسانیست بسیار پرکار و در عین حال بیادعا و صمیمی که بیوقفه و مستمر کار میکند. در پرکاری او همین بس که در طول ده ـ دوازده سال اخیر، حدود سی کتاب از انگلیسی به فارسی ترجمه کرده که حدود بیست عنوان آن منتشر شده و مابقی هم باید منتشر شود. این در حالیاست که هیچ مرکز دولتی یا نهاد رسمی نیز کمترین حمایت مالی و مادی از او نمیکند.
استاد "زنگنه" عاشق بوشهر و خلیجفارس است. اگر پای محفل خوش و باصفای او بنشینی ساعتها حرف دربارهی همه چیزِ خلیجفارس دارد. او به عشق بوشهر و خلیجفارس زندگی میکند و مایهی افتخار ما بوشهریها است. به عنوان کسی که سالهاست با کتاب سرو کار دارد، ادعا میکنم که هیچ مترجمی را در ایران سراغ ندارم که مثل زنگنه روی یک موضوع خاص و اختصاصی متمرکز شود. معمولاً مترجمان ایرانی، تفننی کار و ترجمه میکنند. وقتی کارنامهی آنان را ورق میزنی، میبینی فرصاً هم رمان ترجمه کرده، هم تاریخ، هم فلسفه و هم موضوعات دیگر.
محمد قاضی، نجف دریابندری، عبدالحسین شریفیان، خشایار دیهمی، عزتا... فولادوند و ... از این جمله مترجمان بزرگ ایران هستند که در زمینههای مختلف ترجمه کردهاند، اما خصلت منحصر به فردِ "حسن زنگنه" این است که از اولین کتابی که در سال 1373 ترجمه کرده تا امروز، فقط دربارهی خلیجفارس بوده و میباشد. کتابهایی که هر کدام برای اهل پژوهش منبع و مأخذ هستند. او با ترجمهی این کتابها "رنسانسی" در مطالعات خلیجفارس و حوزهی بوشهرشناسی به وجود آورده است. اکنون حسن زنگنه به مرتبهای از اعتبار علمی و ترجمهای رسیده که محققان غربی حتی قبل از انتشار کتابشان با «آقا حسن» تماس میگیرند و خواهان ترجمه کتابشان توسط ایشان به فارسی میشوند. به عنوان نمونه دکتر "ویلم فلور" ایرانشناس برجستهی هلندی مقیم امریکا، در سفری که برای حضور در کنگرهی بینالمللی سیراف به بوشهر داشت از آقای زنگنه قول گرفت تا مترجم کتاب در دست انتشارش با عنوان «خلیج فارس در عصر صفوی» باشد. "فلور" این روزها مشغول تألیف کتابی جامع و کامل دربارهی تاریخ روابط ایران و هلند میباشد و هر فصل را که تمام میکند، بلافاصله آن را برای «آقا حسن» ایمیل میکند!
نمونهی دیگر خانم پروفسور "وانسه مارتین" استاد برجستهی تاریخ ایران در دانشگاه آکسفورد است که فصولی از کتابش را قبل از چاپ برای زنگنه ارسال کرد تا وی به فارسی ترجمه کند. پروفسور مارتین در کتابی که دربارهی تاریخ قاجار نوشته و در سال 2005 منتشر کرده، از حسن زنگنه تشکر کرده است. ایشان همچنین نسخهای از کتاباش را برای دکتر زنگنه فرستاده تا به فارسی ترجمه شود.
درحال حاضر به اعتراف مترجمان و محققان بزرگ، دکتر "حسن زنگنه" بزرگترین مترجم ایران در حوزهی مسائل خلیجفارس به شمار میرود. ترجمههای او بسان کاغذ زر، میان دانشجویان، استادان و محققان خریدار دارد و کمتر دانشگاهی در ایران وجود دارد که کتابخانهاش فاقد ترجمههای زنگنه باشد.
رنسانسی که دکتر زنگنه در زمینهی ترجمهی مطالعاتِ بوشهرشناسی ایجاد کرده، حقیقتاً شگفتانگیز است. شک ندارم اگر مراکز دولتی از کارهای او حمایت میکردند، شمار ترجمههای او دو برابر بود اما افسوس که ...
در یک کلام استاد "حسن زنگنه" افتخار فرهنگ و تاریخ بوشهر است. مگر ما مثل وی چند نفر داریم؟ مردی فرهیخته، باسواد، مسلط بر فرهنگ بومی منطقه و دلسوز مردم و عاشق میهنش. درود بر او که یکتنه کار یک مؤسسه را انجام داده و اثار گرانسنگی از انگلیسی به فارسی ترجمه کرده است. هجوم انگلیس به جنوب ایران 1373 لشکرکشی انگلیس به ایران 1373 خاطرات فردریک اوکانر 1376 خلیجفارس از دوران باستان تا اواخر قرن هیجدهم میلادی 1377 دریای پارس و سرزمینهای متصالح 1377 میرمهنا و شهر دریاها 1377 گزارش سالانه سرپرسی کاکس 1377 چالش برای قدرت و ثروت در جنوب ایران 1378 جنوب ایران به روایت سفرنامه نویسان 1380 خلیجفارس در آستانهی قرن بیستم 1380 مأموریت سرپرسی کاکس در خلیجفارس 1380 اعراب و تجارت برده در دریای پارس 1380 نخستین فرستادگان پرتغال به دربار شاه اسماعیل 1381
استاد حسن زنگنه کیست؟
ترجمهی متن ارسالی دکتر ویلم فلور ـ ایرانشناس برجستهی هلندی
ترجمه از: محبوبه بحرینی
خواننده عزیز، اجازه دهید استاد حسن زنگنه ـ که احتمالاً شما او را کاملاً نمیشناسید ـ به شما معرفی کنم، شاید احتمالاً شما راجع به او اصلاً چیزی نمیدانید. شاید بپرسید چرا باید به او علاقهمند شد؟ اینجانب در نظر دارم در چند سطری که مدیرمسؤول هفتهنامه نصیر در اختیارم گذاشته عدم اطلاع شما در مورد استاد حسن زنگنه را به صورت علاقهای پرجنبوجوش نسبت به ایشان و آثارشان درآورم. استاد حسن زنگنه نه فقط یک فرد، یک پدر، یک پدر بزرگ، یک ایرانی، یک بوشهری، یک کارمند و ... است. بلکه او یک مترجم است، اما نه فقط مترجمی ساده بلکه مترجمی است که به انگلیسی او را word smith ـ متخصص کاربرد واژهها ـ مینامند، یعنی کسیکه نه فقط واژهها را ترجمه میکند بلکه او کسی است که به واژهها معنی، مفهوم و جان میبخشد. چرا این کار هنرمندانه برای شما اهمیت دارد؟ برای تبیین این موضوع، نخست باید توضیح دهم که چرا او برای من اهمیت دارد. قطعنظر از هر چیز دیگری (برای مثال، من هم مانند حسن زنگنه پدر و پدربزرگ هستم)، من فردی هلندیام که به تاریخ ایران عموماً و به تاریخ خلیج همیشه فارس خصوصاً از ته دل علاقهمند هستم. این شور و اشتیاق موجب گردیده تا کتب و مقالات زیادی راجع به تاریخ ایران به رشتهی تحریر درآورم. اکثر این تألیفات به زبان انگلیسی است و متأسفانه برای اکثریت ایرانیها که به زبان انگلیسی ناآشنایند قابل استفاده نمیباشد. بنابراین برای مورخی مانندمن که آثارم به زبان بیگانه است، برخورداری از فردی مانند حسن زنگنه که این آثار را ترجمه و در اختیار عموم قرار میدهد بسیار حائزاهمیت است. درست 6 سال پیش بود که با حسن زنگنه در بوشهر آشنا شدم و زمانیکه اوپیشنهاد نمود تا تمامی آثارم راجع به خلیجفارس را به فارسی ترجمه کند بسیار مسرور و مشعوف گردیدم. من به دلائل زیادی از این پیشنهاد خوشحال شدم زیرا یکنفر مترجم برای مورخی مانند من درست مانند یکنفر ناشر است. مؤلف بدون ناشر ـ که کتابها و مقالههای او را به چاپ میرساند ـ مورخی است که فاقد خواننده است. اگر آثار مؤلف به چاپ نرسد کمتر کسی خواهد توانست این آثار را بخواند.
همینطور مؤلفی مانند من ـ که کتب و مقالاتم راجع به ایران و خلیجفارس به زبان خارجی است ـ اگرآثارش ترجمه نشود فارسی زبانان نمیتوانند از آن استفاده کنند. با این وجود، تنها ترجمهی این آثار هم کافی نیست، زیرا کسی که فقط مطلبی را ترجمه میکند نمیتواند مترجمی قابل باشد. مترجم قابل و ورزیده کسی است که ضمن تسلط به زبانهای مبدأ و مقصد به موضوع هم باید احاطه و علاقه داشته باشد که در این مورد حسن زنگنه کسی است که به موضوعهایی که ترجمه میکند علاقه و احاطه دارد. او بیتردید به تاریخ ایران علاقهمند است، اما علاقهاش به تاریخ خلیجفارس، آتشین، پرشور و پرحرارت است. به همین دلیل او مشتاقانه در جستجوی کتب و مقالاتی است که راجع به بوشهر و خلیجفارس به انگلیسی نوشته شده است و از ترجمههای او میتوان دریافت که او صمیمانه و از ته دل به این آثار علاقه دارد که این موضوع در عرصهی ترجمه بسیار بااهمیت است.*
مترجم خوب و شایسته کسی نیست که فقط به اصل وفادار باشد بلکه کسی است که کتب و مقالات را ضمن امانتداری به طرزی شیوا و دلنشین و رعایت سبک و سیاق نویسنده ترجمه میکند، زیرا یک کتاب نه فقط حاوی واژهها است بلکه کتابها پیامهایی دارند و این پیامها هستند که بسیار حائزاهمیت میباشند. مترجمان واسطههایی هستند که ما انسانها از طریق آنها با یکدیگر ارتباط برقرار میکنیم. مترجم خوب نه تنها کتاب را برای خواننده به گونهای قابل فهم ترجمه میکند بلکه خواننده را به مؤلف علاقهمند میسازد و این هنری است که حسن زنگنه به خوبی از عهدهی آن برمیآید. او نه تنها مترجمی جملهساز است بلکه هنرمندی است که خردمندانه آثار را ترجمه میکند و خواننده را جذب و به خود میکشاند.
این را هم اضافه کنم که اگر من در آثار خود جملهای گنگ و نامفهوم بنویسم، او این جمله را به حدس و گمان ترجمه نمیکند بلکه از طریق e-mail با من تماس میگیرد و منظور و مقصودم را جویا میشود و از این بابت به کارش اهمیت میدهد و میکوشد آثار را دقیق ترجمه کند. به همین دلیل است که برای من موجب خرسندیست که هفتهنامه "نصیر" دست به این اقدام پسندیده زده و اکنون بسیار خوشحالم که همصدا با دوستان و همکاران خوبم از حسن زنگنه تجلیل و تمجید میکنم. او نه تنها مترجم بلکه یکنفر پیامآور فرهنگی است. او با ترجمهی این آثار توانسته است به طرزی شیوا و گیرا تاریخ بوشهر و خلیجفارس را به زبان فارسی ترجمه و در اختیار خوانندگان قرار دهد، بنابراین اینجانب از ایشان بسیار سپاسگزارم. اکنون شما مطلع شدید که استاد حسن زنگنه کیست و نمیتوانید بگویید که با او و آثارش آشنا نیستید و من به شما توصیه میکنم که آثار او را مطالعه کنید و از آن لذت ببرید واز اینکه او توانسته است این آثار ارزشمند را در اختیار شما قرار دهد سپاسگزاری کنید. بیهیچ تردید شما خوانندگان عزیز به آثار او دسترسی دارید و با سربلندی به دوستان خود میگویید که با حسن زنگنه آشنا هستید.
استاد زنگنه مدتی می باشد که در بستر بیماری هستند و از شما کاربران و هم استانی های عزیز می خواهیم برای سلامتی این دکتر بزرگوار دعا کنید.
تنش سالم و روزگار به کامش باد.
نویسنده و تنظیم کننده : سعید ابراهیمی
اولین یادداشت برای این مطلب
